Gdzie jest Miłość z epitafium Strobandów?

W toruńskim kościele Mariackim, będącym swoistym panteonem nowożytnego patrycjatu toruńskiego, podziwiać możemy manierystyczne epitafium z ok. 1590 r. przedstawicieli zacnego rodu Strobandów. Ufundował je Heinrich Stroband - najwybitniejszy prezydent w dziejach Torunia. Wykonane zostało w gdańskim warsztacie Willema van dem Blocke. Zobacz: Epitafium Strobandów.
 
Wśród wielu przedstawionych tu alegorii uwagę zwraca brak dwóch postaci. Jedna to bodaj najważniejsza, symbolizująca Miłość - Caritas, po której poza konsolą pozostała plakieta z napisem "Amor" w centralnej części epitafium pomiędzy jego dwiema tablicami inskrypcyjnymi. Druga brakująca to Immortalitas (Nieśmiertelność) stojąca niegdyś również pośrodku, ale wyżej, ponad tondem z herbem rodowym Strobandów, wymownie mająca zapewne podkreślać ich nieśmiertelność tak niebiańską, jak ziemską, rozumianą jako pozostanie w pamięci potomnych i torunian uznających dokonania i zasługi członków rodu.
 

 
Literatura nie wyjaśnia czasu zagnięcia obu personifikacji. Nie wiemy więc od kiedy występuje ich brak.
Pojawia się jednak hipoteza, wg której figura Caritas mogła zostać w niewyjaśnionych okolicznościach przed 1700 r. przeniesiona do niedalekiego Chełmna. W tamtejszym ratuszu bowiem, a konkretnie nad drzwiami w ratuszowej Sali Sądowej widnieje rzeźba Caritas - niewiasty z trojgiem dzieci.
Pochodzenie tej rzeźby jest nieznane. Wykonana ona została - podobnie jak toruńskie epitafium - również ok. 1590 r., a po raz pierwszy w dokumentach mówiących o wyposażeniu chełmińskiego ratusza wymieniana jest dopiero ok. 1700 r. Dlaczego zatem nie ma informacji wcześniejszych o jej występowaniu tutaj? Nic też nie wiadomo, aby przed 1700 r. znajdowała się w innym pomieszczeniu ratuszowym. Nie ma też o niej informacji przy okazji remontu Sali Sądowej przeprowadzonego w latach 1567-1572, jednak rzeczywiście posąg nazwany Caritas powstał ok. 20 lat później.

Autorstwo statuy Caritas zostało po raz pierwszy przypisane Willemowi van den Blocke w 1965 r. przez Eugeniusza Gąsiorowskiego. Faktycznie rzeźba ta wykazuje ogromne podobieństwa stylistyczne z warsztatem Willema van den Blocke. Posiada szereg wspólnych cech formalnych - jak poza, obróbka draperii, detale dekoracyjne - z postaciami alegorycznymi, które zdobią epitafia rodu Strobandów w Toruniu oraz epitafia Johanna Brandesa i Eduarda Blemke w Gdańsku, pochodzące z tego samego warsztatu. 
Franciszek Skibiński argumentuje, że podobieństwa między Caritas a symbolicznami postaciami zdobiącymi epitafia Strobanda (1590 r.) i Blemke (1591 r.) są w rzeczywistości znaczące wystarczająco, by przypisać je wszystkie jednemu artyście, samemu van den Blockeowi lub jednemu z jego asystentów.

Zakładając jednak, że Caritas z ratusza chełmińskiego nie jest tą Caritas, która pierwotnie była elementem epitafium Strobandów, można zadać pytanie: dlaczego akurat ta alegoria została umieszczona nad wejściem do Sali Sądowej, a nie alegoria bardziej adekwatna dla tego miejsca, jak np. Iustitia (Sprawiedliwość)? Dlaczego w dokumentach chełmińskich Caritas pojawia się dopiero ok. 1700 roku, a nie ok. 1590? Gdzie była pomiędzy tymi latami? Być może rzeczywiście w toruńskim epitafium Strobandów? 
  • drukuj
  • poleć artykuł
Komentarze użytkowników (3)
Torunianka, 2020-04-13 01:27:34
Bardzo ciekawa informacja. Dziękuję.
Marek, 2020-06-23 22:22:41
Figura znajduje się w Muzeum Diecezjalnym w Toruniu
Franek, 2020-07-30 10:53:24
Celem sprostowania - drewniana rzeźba znajdująca się dziś w zbiorach Muzeum Diecezjalnego w Toruniu rzeczywiście znajdowała się kiedyś w epitafium Johanna i Christiana Strobandów, zapewne jednak nie była jego pierwotną częścią. Pytanie o losy oryginalnej rzeźby pozostaje zasadne.
Dodaj swój komentarz:


pozostało znaków:   napisałeś znaków:
   

Kontakt

tel. 56 621 02 32
biuro@toruntour.pl
formularz kontaktowy
 
 
 
 
 
 
 
 
   
Właścicielem i operatorem Toruńskiego Portalu Turystycznego funkcjonującego pod domeną toruntour.pl jest Toruński Serwis Turystyczny, Toruń, ul. Rabiańska 3 (mapa), tel. 66 00 61 352, NIP: 8791221083.
Materiały zawarte w Toruńskim Portalu Turystycznym www.toruntour.pl należą do ich autorów lub właściciela serwisu i są objęte prawami autorskimi. Wszelkie wykorzystywanie w całości lub we fragmentach zawartych informacji bez zgody Wydawcy Serwisu jest zabronione.
Polityka cookies
 
Jeżeli chcesz opublikować swój artykuł lub napisać do Toruńskiego Portalu Turystycznego ponieważ gdzieś do tekstu wkradł się błąd, chcesz nawiązać współpracę lub po prostu przekazać swoją opinię, możesz to zrobić używając adresu mailowego biuro@toruntour.pl. Żadna wiadomość nie pozostanie bez odpowiedzi!
 
Zostań naszym patronem. Poznaj szczegóły i możliwości tutaj