Pałac Samuela Luthera Gereta
LokalizacjaRynek Staromiejski 15
nie istnieje
istniał od poł. XVIII w. do ok. 1881 r.
po rozbiórce zastąpiony obecnym gmachem poczty głównej
istniał od poł. XVIII w. do ok. 1881 r.
po rozbiórce zastąpiony obecnym gmachem poczty głównej
Zachodnia pierzeja Rynku Staromiejskiego w Toruniu przeszła najwięcej najpoważniejszych zmian. Spośród wszystkich tutejszych średniowiecznych kamienic została tylko jedna - pond nr 17 (>>>). Pozostałe uległy zniszczeniu w najtragiczniejszym dla Torunia okresie wojennym - w czasie szwedzkiego bombardowania w 1703 r. Następnie w ich miejscu powstała nowa zabudowa, która do naszych czasów również uległa zmianie.
Przed 1750 r. niemal pośrodku tej pierzei rynku Christoph Geret (1686-1757), senior pastorów toruńskich, zbudował swą rezydencję w pałacowej formie. Był to jeden z kilku pałaców rokokowych budowanych wtedy Toruniu przez tutejszy patrycjat.
Następnie pałac był w posiadaniu jego syna, znanego i zasłużonego polityka, rzecznika utrzymania swobód i samodzielności Torunia i Prus Królewskich w ostatnich latach I Rzeczypospolitej (zobacz: Toruń w przededniu rozbiorów), rezydenta Torunia na dworze królewskim w Warszawie - dra Samuela Luthera Gereta (wuja znanego uczonego i najwybitniejszego anatoma, lekarza, fizjologa przełomu XVIII i XIX w., urodzonego w przeciwnej stronie rynku - Samuela Thomasa Sömmerringa).
Następnie pałac był w posiadaniu jego syna, znanego i zasłużonego polityka, rzecznika utrzymania swobód i samodzielności Torunia i Prus Królewskich w ostatnich latach I Rzeczypospolitej (zobacz: Toruń w przededniu rozbiorów), rezydenta Torunia na dworze królewskim w Warszawie - dra Samuela Luthera Gereta (wuja znanego uczonego i najwybitniejszego anatoma, lekarza, fizjologa przełomu XVIII i XIX w., urodzonego w przeciwnej stronie rynku - Samuela Thomasa Sömmerringa).
Pałac Geretów powstał na 2 średniowiecznych działkach.
Był to budynek dwupiętrowy z mansardowym dachem, trójosiowym szczytem na osi fasady, zwieńczonym figurą alegoryczną i flankowanym lukarnami w obramieniu rokokowym. Fasada siedmioosiowa z przejazdem po prawej stronie. Całość była utrzymana w stylu i ornamentyce rokokowo-klasycystycznych.
Był to budynek dwupiętrowy z mansardowym dachem, trójosiowym szczytem na osi fasady, zwieńczonym figurą alegoryczną i flankowanym lukarnami w obramieniu rokokowym. Fasada siedmioosiowa z przejazdem po prawej stronie. Całość była utrzymana w stylu i ornamentyce rokokowo-klasycystycznych.
W 1819 r., a więc w już po rozbiorach Rzeczypospolitej, budynek kupił pruski Królewski Generalny Urząd Pocztowy w Berlinie i przeznaczył go na siedzibę urzędu poczty. W dalszych latach nastąpiła przebudowa fasady, polegająca na jej uproszczeniu i likwidacji ornamentyki.
Ze względu na zapotrzebowania rozrastających się usług przesyłkowych, zdecydowano w 1881 r. generalną przebudowę - powiększenie budynku, który w dotychczasowej formie przestał istnieć.
Ze względu na zapotrzebowania rozrastających się usług przesyłkowych, zdecydowano w 1881 r. generalną przebudowę - powiększenie budynku, który w dotychczasowej formie przestał istnieć.
Ostatecznie, po kolejnej rozbudowie na tym miejscu powstał do dziś zachowany neogotycki budynek poczty głównej.
