Kościół starofarny w Świeciu

LokalizacjaŚwiecie, ul. Farna 4
w pozostałe dni: god.z 17
Pierwszy kościół w Świeciu wzmiankowny był w 1198 r. pw. Najświętszej Marii Panny. Informacja o nim pojawia się w dokumencie z 11 listopada tegoż roku wystawionym przez rezydującego w Świeciu księcia pomorskiego Grzymisława. Dokument ten dotyczył nadania Joannitom Starogardu nad Wierzycą, co miało miejsce podczas konsekracji świeckiego kościoła.
Nie znamy jednak lokalizacji tej świątyni.
Kościół zachowany do dziś zaczęto wznosić w 2. poł. XIV w. w północno-zachodnim narożniku dawnego miasta lokacyjnego. Do wybuchu wielkiej wojny posko-krzyżackiej (1409-1411) zrealizowano prezbiterium z zakrystią oraz podbudowę wieży zachodniej. Między r. 1470 a 1480 podjęto budowę korpusu nawowego w układzie halowym. W finansowaniu tej budowy uczestniczyło miasto Toruń (jako właściciel tutejszego pokrzyżackiego zamku głównego) oraz starosta świecki Jerzy Konopacki.
Po dłuższej przerwie prace podjęto dopiero w 2. poł. XVI w. Ukończona została wówczas budowa korpusu nawowego (wg zmienionego planu i w sposób dość prymitywny), który ostatecznie otrzymał formę bazylikową i znacznie węższą od pierwotnej szerokość korpusu. Kościół konsekrowano w 1521 r. Po zniszczeniach z okresu wojen szwedzkich kościół odnowiono. Ostateczne ukończenie budowy nastąpiło dopiero po połowie XVII w. Zbudowano wówczas renesansowe szczyty wieży, sklepienie naw bocznych i strop drewniany prezbiterium.
Na pocz. 1945 r. w skutek walk o Świecie w końcu II wojny światowej uległ dramatycznemu zniszczeniu i pozostawiony w ruinie był rozkradany i dewastowany, po czym achowały się jedynie w posadzce prezbiterium nagrobki najwybitniejszych przedstawicieli rodziny Konopackich: starosty świeckiego i wojewody pomorskiego Jerzego I (zm. 1543 r.), jego syna, również Jerzego (II) starosty świeckiego (zm. 1566 r.) i wnuka Macieja (zm. 1613 r.) wojewody chełmińskiego, a od 1611 r. biskupa chełmińskiego (pochowanego w Chełmży).
Odbudowany został w latach 1983-1988 r., wówczas ww. płyty nagrobne wmurowano w ścianę lewej nawy.
W 1990 r. do dotychczasowego (św. Stanisława) dodano nowe wezwnaie - Matki Boskiej Częstochowskiej.
Długość kościoła wynosi 42,3 m, a szerokość 17 m.








