Kamienica ul. Szeroka 26-28
Lokalizacja |
Obszerna wielkomiejska czynszowa kamienica narożna powstała w 1900 r. dla Josepha Wollenberga wg projektu toruńskiego mistrza budowlanego Gustava Adolpha Conrada Michaela Immanns (1865-1913) w miejscu dwóch posiadłości poprzednich, powstałych w wyniku wcześniejszego połączenia kilku parceli średniowiecznych. Narożnik kamienicy jest podkreślony pięciobocznym wykuszem zwieńczonym cebulastym hełmem oraz wysokim kutym masztem z kutą chorągiewką. W elewacji frontowej wyróżnić można podział na 3 części odpowiadające pierwotnemu podziałowi parceli przy tej części ulicy. Centralna część jest 4-osiowa i zwieńczona trójkątnym szczytem, a w jego półokrągłej niszy widnieje płaskorzeźbiony herb Torunia. Na wysokości I i II piętra biegnie wykusz z balkonem u góry. Pozostałe, boczne dwie części elewacji są 3-osiowe. Wyróżnikiem zachodniej są dwa balkony (na I i II piętrze), wyróznikiem prawej - wykusz na planie trapezu. |
 |
|
Poprzednia kamienica narożna (stojąca w miejscu zachodniej części obecnej) miała pierwotnie formę toruńskiej kamienicy patrycjuszowskiej i w okresie nowożytnym adekwatną elewację manierystyczną, później przebudowaną. Wyposażona była też w ozdobną bramę - bogato rzeźbione drzwi dębowe z ok. 1630-1640 r., ze sceną śmierci starorzymskiego legionisty Marka Kurcjusza.
Sławiony był on jako wzór cnót obywatelskich i jako przykład ofiarnej miłości ojczyzny, stąd popularny był w Toruniu, gdzie w okresie renesansu patrycjat szczególnie hołdował ideałom miasta-republiki i wartościom antycznym (więcej o tym tutaj). W okolicznościach wyburzenia historycznej i budowy w 1900 r. obecnej dużej kamienicy brama ta została przekazana do muzeum. Zaginęła jednak zrabowana przez Niemców w czasie II wojny światowej, obecnie uznana jest jako strata wojenna. Również w czasie rozbiórki ujawniły się nowożytne malowidła, m.in. scena starotestamentowa zdobycia Kanaan (ziemi obiecanej). Tematem wspomnianej wspaniałej, bogato rzeźbionej bramy była wielka centralna scena umieszczona w obramionej płycinie, przedstawiająca śmierć Marka Kurcjusza rzucającego się na koniu w płomienie. W bocznej części zdobiona kołatka oraz rzeźbiony pilaster z przedstawieniem maski, kiści winogron, wyżej rycerz z mieczem i tarczą, a w dolnej części małe putto. Obok bramy z Kamienicy Eskenów, była to druga zachowana brama figuralna nowożytna w Toruniu. W końcu XVIII w. właścicielem dawnej narożnej kamienicy był Jacob Heinrich Augstin (1729-1784), kupiec, członek Trzeciego Ordynku, ławnik przedmiejski i staromiejski, księgarz. W 1856 r. Carl Augstin sprzedaje kamienicę. Z dawną narożną kamienicą wiąże się legenda >>> Po 1870 r. w narożnej kamienicy znajdowała się księgarnia Justusa Wallisa, później (również w okresie między I a II wojną światową) działająca też jako biblioteka oraz sklep papierniczy
|
