Pomnik - popiersie Mikołaja Kopernika

Lokalizacja
Katedra Świętojańska, Kaplica Kopernikowska
 

Popiersie z 1766 r. wg rzeźbiarza krakowskiego, Wojciecha Rojowskiego, ufundowane przez wojewodę nowogrodzkiego księcia Józefa Aleksandra Jabłonowskiego (1711-1777), jednego z nielicznych erudytów czasów saskich.
 
Jest to najstarszy na świecie pomnik Kopernika.
 
Pierwotnie w uzgodnieniu z Radą Torunia marmurowy pomnik miał być ustawiony w Rynku Staromiejskim przy studni naprzeciw gosody Pod Trzema Koronami. Do wystawienia pomnika w publicznym miejscu jednak nie doszło, z przyczyn, które zostały wyjaśnione w 1783 r.: "w nowszych czasach chciał, znany jako założyciel towarzystwa naukowego w Lipsku, polski książę Jabłonowski wystawić Kopernikowi w rynku toruńskim pomnik ze stosownym napisem. W 1766 r. wysłał pomnik do Torunia. Był on jednak tak zły (z samego tylko krakowskiego kamienia), popiersie Kopernika tak bez kunsztu i gustu wykonane oraz napis tak dziwaczny, że Rada miasta Torunia nie uważała za stosowne wystawić go na widok publiczny. Jest on przechowywany na ratuszu w drewnianym przepierzeniu".
 
Średnia wartość artystyczna była jednak drugorzędnym powodem, dla którego pomnik schowano. Przede wszystkim Rada Torunia nie była zadowolona z podkreślonej w inskrypcji pomnikowej polskości Kopernika ("Polakowi w Prusach urodzonemu" i "filozofowi polskiemu").
 
W ten sposób pomnik przeleżał do 1785 r., kiedy to Ratusz Staromiejski zwiedzał książę Ludwik Wirtemberski (1756-1817). Natknął się na schowane tu popiersie Kopernika, o czym zawiadomił księżną Izabelę Czartoryską, swoją teściową, która gromadziła w Świątyni Sybilli w swej rezydencji w Puławach pamiątki narodowe polskie. Jednak gdy księżna Izabela Czartoryska czyniła starania o odkupienie pomnika, władze Torunia nie wyraziły zgody na sprzedaż.
 
Sprawą popiersia Kopernika zainteresowano się ponownie, kiedy Rada Stanu Księstwa Warszawskiego opuściła zajętą przez Austriaków Warszawę i przeniosła się do Torunia, gdzie rezydowała w okresie od 28 kwietnia do 11 maja 1809 roku. Będący referendarzem Rady Stanu Stanisław Staszic wnioskował nie tylko o wystawienie Toruniowi godnego pomnika Kopernika, ale zajął się też owym popiersiem, sugerując jego ustawienie publiczne w kościele Świętojańskimkaplicy św. Mikołaja, poniżej XVI-wiecznego epitafium Kopernika, co też uczyniono. Odtąd popiersie stoi w tym miejscu do dziś.
  • drukuj
  • poleć artykuł
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz
Dodaj swój komentarz:


pozostało znaków:   napisałeś znaków:
   

Kontakt

tel. 56 621 02 32
biuro@toruntour.pl
formularz kontaktowy
 
 
 
 
 
 
 
 
   
Właścicielem i operatorem Toruńskiego Portalu Turystycznego funkcjonującego pod domeną toruntour.pl jest Toruński Serwis Turystyczny, Toruń, ul. Rabiańska 3 (mapa), tel. 66 00 61 352, NIP: 8791221083.
Materiały zawarte w Toruńskim Portalu Turystycznym www.toruntour.pl należą do ich autorów lub właściciela serwisu i są objęte prawami autorskimi. Wszelkie wykorzystywanie w całości lub we fragmentach zawartych informacji bez zgody Wydawcy Serwisu jest zabronione.
Polityka cookies
 
Jeżeli chcesz opublikować swój artykuł lub napisać do Toruńskiego Portalu Turystycznego ponieważ gdzieś do tekstu wkradł się błąd, chcesz nawiązać współpracę lub po prostu przekazać swoją opinię, możesz to zrobić używając adresu mailowego biuro@toruntour.pl. Żadna wiadomość nie pozostanie bez odpowiedzi!
 
Zostań naszym patronem. Poznaj szczegóły i możliwości tutaj