Piotr Artomiusz (Krzesichleb)

(Piotr Artomiusz, Krzesichleb, 1552-1609) - był wybitnym kaznodzieją luterański, pisarzem. Był znanym pisarzem religijnym posługującym się polszczyzną renesansową oraz pedagogiem związanym z Gimnazjum Akademickim w Toruniu. Pisał liczne panegiryki, kazania, utwory religijne, pieśni kościelne. Najważniejszym jego dziełem był głośny kancjonał w języku polskim wydany w 1587, tzw. kancjonał toruński, zatytułowany Cantional albo Pieśni Duchowne z Pisma Ś. ku czci a chwale P. Bogu sporządzone. Do XVIII w. doczekał się kilkanaście dalszych wydań i przeróbek. Kancjonały Artomiusza odegrały znaczą rolę w dziejach ewangelickiego piśmiennictwa religijnego i muzyki staropolskiej. W ramach prac nad podręcznikami dla toruńskiego gimnazjum wydał w 1591 słownik i podręcznik polsko-łacińsko-niemiecki zatytułowany Nomenclator selectissimas rerum appelationes tribus linguis Latina, Germanica, Polonica in usum scholarum Borussiacarum et Polonorum, który stał się jedną z najważniejszych książek do nauki języka polskiego w XVII w.

Urodził się 26 lipca 1552 r. w Grodzisku Wielkopolskim. Po ukończeniu szkoły parafialnej w Grodzisku był od 1573 r.  domowym nauczycielem Jana i Mikołaja Ostrorogów. Po paru latach dzięki pomocy finansowej i protekcji Ostrorogów wpisał się w 1577 r. na uniwersytet w Wittenberdze, jednak już w 1578 r. przyjechał do Warszawy, gdzie został wyświęcony na kaznodzieję lutrerańskiego. W 1586 r. został kaznodzieją polskim i pastorem przy kościołach św. JerzegoMariackim w Toruniu i odtąd do końca życia związał się w Toruniem.
Jako zwolennik zgody między wyznaniami kalwińskim i luterańskim wielokrotnie występował publicznie, a w szczególności w czasie głośnego synodu polskiego protestantyzmu, który odbył się w Toruniu w 1595 r.
Swymi utworami na przełomie XVI i XVII w. zapoczątkował wielką toruńską tradycję protestanckiej literatury religijnej w języku polskim.

  • drukuj
  • poleć artykuł
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz
Dodaj swój komentarz:


pozostało znaków:   napisałeś znaków:
   
Kontakt
 
tel. 56 621 02 32
biuro@toruntour.pl
   
Właścicielem i operatorem Toruńskiego Portalu Turystycznego funkcjonującego pod domeną toruntour.pl jest Toruński Serwis Turystyczny, Toruń, ul. Bankowa 14/16/16 (mapa), tel. 66 00 61 352, NIP: 8791221083.
Materiały zawarte w Toruńskim Portalu Turystycznym www.toruntour.pl należą do właściciela serwisu i są objęte prawami autorskimi. Wszelkie wykorzystywanie w całości lub we fragmentach zawartych informacji bez zgody Wydawcy Serwisu jest zabronione.
 
Osoby i instytucje chętne do współpracy prosimy o kontakt.