Hall przed Salą Królewską

Hall przed Salą Kólewską. Portal do Sali Królewskiej

 

Przedsionek przed Salą Królewską to reprezentacyjne pomieszczenie wielkości dużej komnaty, jest wzmiankowane w źródłach po raz pierwszy w 1518 r. jako "pomieszczenie przed izbą królewską". Jasno oświetlone czterema oknami wychodzącymi na dziedziniec (południe) i czterema na rynek (północ).
 
Przedsionek jest jednocześnie węzłem komunikacyjnym. Zlokalizowany w północnym skrzydle Ratusza Staromiejskiego ma bezpośrednie połączenie ze wszystkimi kondygnacjami oraz dziedzińcem Ratusza poprzez tzw. "schody krzyżowe". Ponadto prowadzą z Przedsionka przejścia wprost do Sali Wielkiej oraz do skrzydła wschodniego Ratusza. Oczywiście główne i bogato zdobione wejście stąd prowadzi do Sali Królewskiej. Po przeciwnej natomiast stronie wejście skromne do tzw. izby złoczyńców - areszt dla szlachty.
 
 
Reprezentacyjny i bogato zdobiony portal prowadzi z Przedsionka do Sali Królewskiej. Powstał on w 1605 r. w czasie wielkiej rozbudowy toruńskiego Ratusza i odznacza się  wysoką jakością artystyczną.
Górna część portalu jest manierystyczna z 1605 r. Część dolna natomiast jest barokowa z 1738 r. i powstała na miejsce zniszczonej w 1703 r. w wyniku szwedzkiego bombardowania Torunia części manierystycznej (zobacz: Historia Ratusza Staromiejskiego)
 
 
W zwieńczeniu portalu widnieje duża tablica z czerwonego marmuru z łacińską inskrypcją o treści:
Na chwałę Najwyższemu i Wszechmocnemu Bogu trwałą budowlę tego ratusza z wielkim staraniem Rada Toruńska dla publicznego użytku i ozdoby miasta odnowiła, podwyższa, upiększa, od Narodzenia Zbawiciela w roku 1605.
Poniżej tego tekstu dopisano: Wiek później pociskami zniszczoną ponownie odnowiła, wzmocniła i przekazała do użytku w roku 1738.
Po bokach tablicy pilastry z alegorycznymi kobiecymi postaciami Męstwa i Roztropności w niszach i z figurami rzymskich żołnierzy na cokołach. Zastosowanie alegorii i cnót starożytnego Rzymu było w ówczesnym Toruniu wyrazem rozkwitającego tu w czasach nowożytnych specyficznego północnoeuropejskiego humanizmu w ramach panującego wtedy w Toruniu protestantyzmu (zwłaszcza kalwinizmu, luteranizmu). Wiązało się to z kultem antyku, filozofią stoicką, idealizacją republikańskich cnót starożytnego Rzymu, a także współczesnej Wenecji. Jednak najwspanialszym dziełem tego specyficznego dla Torunia humanizmu kalwińskiego była dekoracja Sali Rady (na wzór starorzymski zwanej Salą Senatu). Więcej o tym: Respublica Thorunensia - wielkie miasto pruskie.
Pilastry te podtrzymują gzyms, nad którym pośrodku znajduje się orzeł polski, a po jego bokach postaci aniołów podtrzymujące tarcze z herbami ToruniaPrus Królewskich.
Natomiast na nadprożu poniżej tablicy łąciński napis: Dawną ozdobność obramienia przywrócił członek Rady 60 mężów.
 
 
Zwieńczenie portalu do Sali Królewskiej
Triada herbowa - zestaw trzech herbów: Prus Królewskich, Królestwa Polskiego i Torunia stanowił częstą kompozycję zarówno w wystroju budynków i miejsc publicznych, jak i domów prywatnych mieszczan toruńskich.
To wymowna kompozycja zaznaczająca wspólny związek Prus Królewskich i Torunia z Królestwem Polskim, pozostających - z własnego wyboru - wprawdzie pod berłem króla polskiego, ale jednak w posiadających swoją odrębność prawno-ustrojową w tym Królestwie (zobacz: Królowa Wisły: Toruń w czasach świetności). Ekspozycja taka miała szczególnie dosadny wyraz właśnie tu - w portalu prowadzącym do sali, w której rezydowali goszczący często w Toruniu królowie polscy i przypominała królom wyjątkową pozycję Torunia i Prus Królewskich w Rzeczypospolitej.
 
 
Drzwi w portalu są bogato intarsjowane (o intarsji toruńskiej tutaj) z ok. 1738 r. W górnej płycinie zdobi je popiersie pierwszego rzymskiego imperatora Oktawiana Augusta w wieńcu laurowym, któremu nadano rysy twarzy ówcześnie panującego króla polskiego, Augusta III Sasa. To znowu nawiązanie do wspomnianego wyżej kultu antyku i cnót starorzymskich.
W dolnej płycinie popiersie Aleksandra Wielkiego w pancerzu i hełmie od strony Przedsionka.
  • drukuj
  • poleć artykuł
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz
Dodaj swój komentarz:


pozostało znaków:   napisałeś znaków:
   

Kontakt

tel. 56 621 02 32
biuro@toruntour.pl
formularz kontaktowy

   
Właścicielem i operatorem Toruńskiego Portalu Turystycznego funkcjonującego pod domeną toruntour.pl jest Toruński Serwis Turystyczny, Toruń, ul. Rabiańska 3 (mapa), tel. 66 00 61 352, NIP: 8791221083.
Materiały zawarte w Toruńskim Portalu Turystycznym www.toruntour.pl należą do ich autorów lub właściciela serwisu i są objęte prawami autorskimi. Wszelkie wykorzystywanie w całości lub we fragmentach zawartych informacji bez zgody Wydawcy Serwisu jest zabronione.
Polityka cookies
 
Jeżeli chcesz opublikować swój artykuł lub napisać do Toruńskiego Portalu Turystycznego ponieważ gdzieś do tekstu wkradł się błąd, chcesz nawiązać współpracę lub po prostu przekazać swoją opinię, możesz to zrobić używając adresu mailowego biuro@toruntour.pl. Żadna wiadomość nie pozostanie bez odpowiedzi!
 
Zostań naszym patronem. Poznaj szczegóły i możliwości tutaj