Turzno

 
Lokalizacja
powiat toruński, gmina Łysomice
18 km na płn.-wsch. od centrum Torunia
 
W 1222 r. wraz z setką innych grodów na Ziemi Chełmińskiej Turzno zostało przekazane przez księcia mazowieckiego Konrada biskupowi misyjnemu Chrystianowi. W 1263 r. wlk. mistrz krzyżacki przekazał 50 łanów ziemi koło Turzna biskupowi sambijskiemu w zamian za zrzeczenie się praw do grodu w Królewcu.
W wyniku polsko-krzyżackiej wojny 13-letniej i włączenia Prus Królewskich do Królestwa Prus, od 2. poł. XV w. majątek tutejszy był w różnych rękach (m.in. Reinke Rubita z Torunia, Macieja z Leszcza, burmistrza toruńskiego Henryka Krügera, Jana Zirenberga z Torunia, Chrystiana Strobanda z Torunia, Jerzego z Leszcza).
W 1687 r. właścicielem części majątku był Florian Nowicki, który po scaleniu całego majątku sprzedał go Jakubowi Ossówka-Zboińskiemu. W wyniku koligacji rodzinnych w 1801 r. majątek przejął Augustyn Działowski, a w 1886 r. Józef Gajewski żeniąc się z Łucją Działyńska; oboje byli aktywnymi członkami Towarzystwa Naukowego w Toruniu. W końcu XIX w. majątek obejmował 6 tys. ha. W Turznie Działowski podejmował m.in. młodego Fryderyka Chopina.
W czasie II wojny światowej Niemcy odebrali majątek, zarekwirowali gromadzone dzieła sztuki, bogate zbiory biblioteczne i pamiątki rodzinne, a w pałacu założyli ośrodek rehabilitacyjny dla żołnierzy. Wyposażenie pałacu nigdy nie powróciło na swoje miejsce. Po II wojnie światowej pałac przejęto na rzecz skarbu państwa i umieszczono tu szkołę; od 2007 r. w rękach prywatnych, obecnie działa tu hotel.
 

Pałac i park

Obecnie zachowany zespół pałacowo-parkowy powstał w 2. poł. XIX w. z inicjatywy Działowskich, należących do jednych z najbardziej szanowanych rodzin szlacheckich na Pomorzu. W 1866 r. wybudowano pałac na miejscu poprzedniego wg znanego architekta Henryka Marconiego, rozbudowany następnie na pocz. XX w.
Budynek pałacu na rzucie wydłużonego prostokąta z trzema ryzalitami, zwieńczonymi bogatymi neorenesansowymi szczytami.
W 1913 r. wybudowano okazały budynek-oficynę z portykiem kolumnowym. Z pałacem połączony jest półkolistą galerią.
Obecnie w pałacu działa hotel****.
Zespół pałacowy otacza park angielski o pow. 15 ha. Znajdują się tu stawy, pomniki przyrody oraz wiele oryginalnych drzew posadzonych na pocz. XX w. (np. daglezja, skrzydłorzech kaukaski, tulipanowiec amerykański). Na niewielkim wzniesieniu ruiny altany parkowej z ok. 1850 r., tzw. "romantyczna ruina".
 
 

Krzyż choleryczny

Ciekawostką jest znajdujący się w Turznie żeliwny krzyż choleryczny, tzw. karawaka z 1883 r. Postawiono go w miejscu, gdzie wg tradycji miała zatrzymać się epidemia cholery po upadku powstania styczniowego w 1831 r.
Zwyczaj stawiania takich krzyży jako chroniących przed zarazą oraz przed wszelkimi nieszczęściami, chorobami, wypadkami, przyszedł na nasze ziemie z Hiszpanii, gdzie w mieście Caravaca przechowywany jest fragment drzewa w Krzyża Pańskiego, znalezionego przez św. Helenę w Jerozolimie.
Forma tego krzyża (pionowy pień i dwie poprzeczki z których górna jest trochę krótsza od dolnej). Pierwowzorem jest relikwiarz, w którym przechowywane są domniemane drzazgi z krzyża męczeńskiego Chrystusa. 
 
 

Dawna karczma

Budynek klasycystyczny dawnej karczmy z pocz. XIX w., z podcieniem z kolumnadą
 
  • drukuj
  • poleć artykuł
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz
Dodaj swój komentarz:


pozostało znaków:   napisałeś znaków:
   
Kontakt
 
tel. 56 621 02 32
biuro@toruntour.pl
   
Właścicielem i operatorem Toruńskiego Portalu Turystycznego funkcjonującego pod domeną toruntour.pl jest Toruński Serwis Turystyczny, Toruń, ul. Bankowa 14/16/16 (mapa), tel. 66 00 61 352, NIP: 8791221083.
Materiały zawarte w Toruńskim Portalu Turystycznym www.toruntour.pl należą do właściciela serwisu i są objęte prawami autorskimi. Wszelkie wykorzystywanie w całości lub we fragmentach zawartych informacji bez zgody Wydawcy Serwisu jest zabronione.
 
Osoby i instytucje chętne do współpracy prosimy o kontakt.