Malowidła w kamienicy ul. Szeroka 19

Kamienica przy ul. Szerokiej 19 jest - jak wiele sąsiednich - domem pochodzenia średniowiecznego, sięgającym początku XIV w. Została destrukcyjnie przekształcona z patrycjuszowskiej (mieszczańskiej) na wielomieszkaniową czynszową z handlowym parterem w XIX w., co spowodowało zatracenie jej wartości historycznych i architektonicznych.
Pierwotnie była to duża, 4-osiowa kamienica patrycjuszowska w typie domu-spichrza. Obecnie fasada pozbawiona szczytu ma skromny i prosty wystrój w typie klasycznym; w elewacji tylnej zachował się oryginalny szczyt gotycki, a także XIV-wieczna więźba dachowa.
W XIV i XV w. kamienica należała do jednego z najznamienitszych toruńskich rodów patrycjuszowskich i kupieckich - Rockendorfów. Następnie, w 1470 r. wskutek ożenku jednej z córek Pawła Rockendorfa z Heinrichem Krügerem i wniesienia domu jako posagu, kamienica stała się siedzibą Krügerów przez kolejne stulecie.

 
Pomieszczenie na I piętrze w trakcie przednim nakrywa drewniany strop belkowy z polichromiami renesansowymi z 2. poł. XVI w. w formie m.in. klasycznej renesansowej plecionki. Poszczególne róńnobarwne odcinki plecionki odseparowane są charakterystycznymi rozetkami.
 
 
Wspomniany Heinrich Krüger (ok. 1430-1504) był protoplastą tego jednego z najwybitniejszych toruńskich rodów patrycjuszowskich.
Pochodził z Kolonii, a w Toruniu pojawił się w 1462 r. jako faktor gdańskiego kupca Tiedemana Bye, pośrednicząc i reprezentując go w transakcjach, sporach i sprawach z kupcami toruńskimi. Jednak wkrótce, bo już pod koniec lat 60. XV w. zaczął prowadzić samodzielne interesy handlując przede wszystkm zbożem (w 1473 r. zakupił kamienicę ze spichrzem nieopodal bramy Mostowejportu wiślanego; zobacz: Toruń jako ośrodek handlu zbożem i solą). W 1470 r. otrzymał prawo miejskie i stał się obywatelem Torunia. Zapewne w uzyskaniu tego i wejściu do kręgu patrycjatu toruńskiego pomógł Krügerowi wspomniany ożenek Rockendorfówną, która wniosła mu w posagu kamienicę przy ul. Szerokiej 19.
Będąc pełnoprawnym obywatelem Torunia i dzięki Rockendorfom członkiem najwyższej warstwy społecznej, Krüger już w 1471 r. został wybrany ławnikiem staromiejskim, a w 1473 r. był już rajcą pełniąc kolejno różne funkcje: zarządcy cegielni i wapiennika, zarządcy Kamlarii, zarządcy mennicy, młyna końskiego i przeprawy promowej na Wiśle. W 1483 r. osiągnął tytuł pierwszego burmistrza, pełniąc to stanowisko wielokrotnie później. Następnie w latach 1494, 1496, 1499-1503 r. sprawował funkcję burgrabiego - przedstawiciela króla polskiego w Toruniu.
 
Jednocześnie należał do najbogatszych kupców nie tylko w Toruniu, ale w całych Prusach Królewskich, lokujących swoje kapitały w nieruchomości (np. w latach 1494-1502 kupił 11 domów w Toruniu) i udzielając pożyczek nie tylko kupcom, ale też królowi Janowi Olbrachtowi, za co otrzymał trzy wsie królewskie: Rogowo, Rogówko i Kończewice (poza tymi był też właścicielem kolejnych 8 wsi).
Jako bogaty kupiec był fundatorem i opiekunem licznych ołtarzy i wikariatów w kościele Świętojańskim.
 
Około 1484 r. Krüger wszedł w koligacje z kolejnym potężnym toruńskim rodem patrycjuszowskim - von Allen'ami. A to za sprawą drugiego ożenku - z Christiną, córką burmistrza Tilemanna von Allen i siostrzenicą poźniejszego biskupa warmińskiego, Lucasa Watzenrode.
 
Już od lat 70. XV w., a więc gdy osiągnął stanowiska rajcowskie, zaczął aktywną działalność w sprawach zewnętrznych Torunia i jego interesów. Był jednym z najwybitniejszych ówcześnie burmistrzów Torunia i przywódcą elity kupieckiej; kilkakrotnie uczestniczył w zjazdach stanów pruskich reprezentując Toruń, bronił toruńskiego prawa składu, atakował zamykanie żeglugi przez gdańszczan, żądał cofnięcia zakazu handlu torunian z obcymni kupcami w Gdańsku, walczył o zamknięcie drogi przez Nakło i Tucholę omijającej Toruń do Gdańska (zobacz: Toruń jako centrum gospodarczo-ekonomiczne II); brał udział w poselstwach stanów pruskich do króla polskiego. W 1491 r. na zjeździe stanów pruskich w Grudziądzu skarżył się w imieniu Torunia na konkurencję piwa bydgoskiego.
 
Heinrich Krüger zmarł 19 czerwca 1504 r. i został pochowany w kościele Mariackim; rodzina ufundowała pamiątkowe epitafium nie zachowane jednak obecnie.
 
Obecne wnętrze kamienicy i jego wyposażenie na pierwszy rzut oka w niczym nie przypomina domu średniowiecznego; nie mówi o jego gotyckim pochodzeniu. Jedynie owy polichromowany strop na I piętrze tchnie ducha historycznego.
  • drukuj
  • poleć artykuł
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz
Dodaj swój komentarz:


pozostało znaków:   napisałeś znaków:
   

Kontakt

tel. 56 621 02 32
biuro@toruntour.pl
formularz kontaktowy
 
 
 
 
 
 
 
 
   
Właścicielem i operatorem Toruńskiego Portalu Turystycznego funkcjonującego pod domeną toruntour.pl jest Toruński Serwis Turystyczny, Toruń, ul. Rabiańska 3 (mapa), tel. 66 00 61 352, NIP: 8791221083.
Materiały zawarte w Toruńskim Portalu Turystycznym www.toruntour.pl należą do ich autorów lub właściciela serwisu i są objęte prawami autorskimi od momentu powstania Portalu w 2015 r. Wszelkie wykorzystywanie w całości lub we fragmentach zawartych informacji bez zgody Wydawcy Serwisu jest zabronione.
Polityka cookies
 
Jeżeli chcesz opublikować swój artykuł lub napisać do Toruńskiego Portalu Turystycznego ponieważ gdzieś do tekstu wkradł się błąd, chcesz nawiązać współpracę lub po prostu przekazać swoją opinię, możesz to zrobić używając adresu mailowego biuro@toruntour.pl. Żadna wiadomość nie pozostanie bez odpowiedzi!
 
Zostań naszym patronem. Poznaj szczegóły i możliwości tutaj