Kamienice Rösnera

To dwie wyjątkowe gotyckie kamienice toruńskie z XIV w., jednak o szacie barokowej z XVIII w. Są doskonałym świadectwem toruńskiej architektury średniowiecznej i nowożytnej związanej z kulturą najpierw hanzeatycką, a następnie zachodnioeuropejską protestancką bogatego i możngo patrycjatu toruńskiego. W początkach XVIII w. należały do burmistrza, Johanna Gottfrieda Rösnera (1658-1724) uznanego winnym głośnych zajść tumultu toruńskiego w 1724 r., ściętego mocą wyroku sądu królewskiego, co wywołało szerokie oburzenie w protestanckiej Europie
 
Lokalizacja
Stare Miasto, ul. Chełmińska 28
200 m na płn. od Rynku Staromiejskiego
zwiedzanie: nie (siedziba banku)
 
 
Są to dwie kamienice gotyckie z końca XIV w., połączone dla jednego właściciela na przełomie XVII i XVIII w.
W początkach XVIII w. należały do burmistrza Johanna Gottfrieda Rösnera (patrz: Tumult toruński), wtedy - ok. 1714 r. zostały zmodernizowane w formach późnego baroku. Z tego czasu pochodzą bogate fasady stiukowe z motywami roślinnymi. 
 
Kamienice zachowały swoją ogólną strukturę i układ wnętrza gotycki z podziałem na trakt przedni i tylny, z charakterystyczną dla kamienic toruńskich wysoką sienią i fasadami szczytowymi, tak przednimi, jak tylnymi.
 
Manierystyczna fasada tylna z 2. poł. XVII w. kamienicy północnej 

Obecny stan wnętrza pochodzi w dużej mierze z okresu baroku.
Dom mniejszy, narożny, 3-osiowy, miał charakter mieszkalny, o czym świadczy m.in. ozdobny portal z piaskowca, wewnątrz wysoka sień, malowane stropy i fragmenty polichromii ściennych z XVII i XVIII w.
Kamienica większa, 4-osiowa pełniła również funkcję spichlerza. 
 
Barokowy portal piaskowcowy z końca XVII w. Boczne filary pokryte festonami kwietnymi, podzielone są kamieniami zdobionymi w kwiat słonecznika. W archiwolcie dwie postaci aniołów z palmami i wieńcami w dłoniach; w kluczu pośrodku maska zwierzęca. Schematycznie przypomina portal Kamienicy Pod Gwiazdą.
 
W wysokiej sieni, nakrytej stropem belkowym, zachowała się gotycka ścienna wnęka ostrołukowa (na ścianie płd.), w której drewniana, barokowa obudowa szafki ściennej z XVII w.; podobna szafka wnękowa na ścianie płn. 
W narożniku wysokiej sieni kręcona klatka schodowa z ok. 1963 r., nawiązująca formą do barokowego, niezachowanego oryginału. 
 
Wewnątrz znajduje się wiele cennych malowideł stropowych i ściennych, renesansowych i barokowych (o fenomenie malowideł w kamienicach toruńskich tutaj), z których szczególnej wartości jest to o wymiarach 170 x 255 cm, przedstawiające pejzaż ogrodu francuskiego. Ogrody takie posiadali bogatsi patrycjusze toruńscy, urządzone i wyposażone były z rozmachem w wiele elementów architektonicznych i hydrologicznych. Malowidło to powstało z inicjatywy ww. Johanna Gottfrieda Rösnera w 1714 r. Jednocześnie jest świadectwem ukazującym kulturę codzienną patrycjatu toruńskiego.
 
Barokowe malowidło ścienne z przedstawieniem pejzażu ogrodu francuskiego w pomieszczeniu na poddaszu, 1714 r. Powstało z inicjatywy Rösnera podobnie jak pozostały wystrój malarski tego pomieszczenia (strop, na ścianach fryz podstropowy oraz malowana boazeria do wys. ok. 50 cm nad podłogą)
 
 
Fragment barokowego (1714 r.) malowidła ściennego w pomieszczeniu na poddaszu.
Perspektywiczna aleja w kilkoma niewielkimi sadzawkami biegnąca w ogrodzie w stylu francuskim w kierunku altanki z szachownicową posadzką.
Na pierwszym planie, na niższym poziomie ogrodu przy sadzawce spacerujący mężczyzna i kobieta z pieskiem na smyczy. Oboje w strojach charakterystycznych dla bogatych patrycjuszy toruńskich.
Alejką na wyższym poziomie spaceruje kolejna para, a w głębi po lewej bawią się dzieci.
W tle za ogrodem pola uprawne.
Jest to przedstawienie jednego z podmiejskich ogrodów, jakie posiadali patrycjusze toruńscy.
Ogrody takie - jak widać na malowidle - urządzone i wyposażone były z rozmachem w wiele elementów architektonicznych, hydrologicznych i świadczyły o pozycji majątkowej właścicieli.
Do dziś nie zachował się żaden z takich ogrodów, znane są jedynie bądź z opisów, bądź różnego rodzaju podobnych przedstawień.
 
 
Najstarsze zachowane malowidła w wtej kamienicy pochodzą z 2. poł. XVI w. i są to fragmenty na stropie belkowym w pomieszczeniu traktu tylnego na parterze. Strop ten jest bardzo bogaty kolorystycznie i ornamentacyjnie, jednak na przełomie XVI i XVII w. był częściowo trzykrotnie przemalowywany; te 3 warstwy są stylistycznie bardzo zbliżone i tworzą wrażenie jednolitej całości. Występują więc tu żółte rozetki na ciemnoniebieskim tle (po 1550 r.), maureski i ornamenty okuciowe (po 1580 r.), ornamenty roślinne z motywami groteski, kiście roślinne (ok. 1630 r.).
 
Fragment stropu belkowego z malowidłami renesansowymi z ok. 1585 r., I piętro trakt tylny. Ornamenty w formie rozchylających się lancetowatych listków (na belkach), 4-listnych rozetek oliwkowo-czerwonych, wici roślinnych z wplecionymi owocami (jabłka, gruszki, kiście winogron), plecionki.
 
Fragment stropu z polichromią z 1714 r. w pomieszczeniu na poddaszu. Ornament roślinny z motywami cęgowo-wstęgowymi (m.in. winna latorośl z kiśćmi winogron, kwiaty).
 
 
W pomieszczeniu traktu tylnego na I piętrze zachowały się drewnianie schody z pocz. XVIII w., których balustrada zdobiona jest rzeźbioną postacią starorzymskiego rycerza w zbroi.
W tym pomieszczeniu zachował się także nowożytny kominek.
 
  • drukuj
  • poleć artykuł
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz
Dodaj swój komentarz:


pozostało znaków:   napisałeś znaków:
   
Kontakt
 
tel. 56 621 02 32
biuro@toruntour.pl
   
Właścicielem i operatorem Toruńskiego Portalu Turystycznego funkcjonującego pod domeną toruntour.pl jest Toruński Serwis Turystyczny, Toruń, ul. Bankowa 14/16/16 (mapa), tel. 66 00 61 352, NIP: 8791221083.
Materiały zawarte w Toruńskim Portalu Turystycznym www.toruntour.pl należą do ich autorów lub właściciela serwisu i są objęte prawami autorskimi. Wszelkie wykorzystywanie w całości lub we fragmentach zawartych informacji bez zgody Wydawcy Serwisu jest zabronione.
 
Osoby i instytucje chętne do współpracy prosimy o kontakt.