Fort VII Twierdzy Toruń

Lokalizacja
Pierścień zewnętrzny Twierdzy Toruń, ul. Polna 1 / Szosa Okrężna
4,5 km na płn.-zach. od Rynku Staromiejskiego
zwiedzanie: niedostępne
 
Fort VII Tadeusz Kościuszko; oryginalnie Fort IV Friedrich der Grosse.
Fort główny.

Fort został zbudowany w latach 1879-1883 jako standardowy fort artyleryjski główny, jako jeden z ostatnich twierdzy toruńskiej.
W latach 90-tych XIX w. podobnie jak inne forty twierdzy obiekt przeszedł znaczną modernizację związaną z wprowadzeniem do uzbrojenia nowego typu dział z gwintowaną lufą. Od 1894 r. prowadzono prace wzmacniające fort i wyposażano go w urządzenia techniczne: wzmocniono pokrycie powierzchni murowanych obiektów podziemnych poprzez nałożenie na nie płyty betonowej o grubości 1 metra i zwiększono warstwę ziemi nad nimi. Pomieszczenia mieszkalne wyposażono również w okiennice pancerne. Zabiegi te sprawiły, iż obiekt stał się odporny na pociski dział kal. 150 mm. 
W 1898 r. doprowadzono do oświetlanego do tej pory lampami naftowymi fortu elektryczność.
Fort został ogołocony przez opuszczające Toruń w 1920 r. wojska pruskie. Podobnie jak i w innych obiektach twierdzy tak i tu dokonano wtedy zniszczeń, które w znacznym stopniu ograniczyły wartość bojową warowni. Zabrano urządzenia artyleryjskie w kojcach obronnych, przyrządy celownicze, drzwi i zasuwy pancerne oraz instalację elektryczną. Uszkodzona została również instalacja telefoniczna i kable telegraficzne. Dalsze zniszczenia obiektu przyniosły lata po II wojnie światowej, a szczególnie działania rozbiórkowe z lat 60. XX w. oraz modernizacje obiektu prowadzone przez kolejnych jego właścicieli. Przede wszystkim rozebrano oskarpowanie fos barków i części głównej fosy, co spowodowało, że obiekt stał się bardziej dostępny dla postronnych i wandali i "poszukiwaczy skarbów". Skradziono wtedy m.in. kopuły pancerne WT90 stanowisk obserwacyjnych.
Dobrze zachowane są schrony i remizy działowe oraz kaponiery. Czytelne są ziemne urządzenia fortu; otoczenie całkowicie zdewastowane (zobacz: Dewastacja Twierdzy Toruń).
Po przejęciu obiektu przez władze polskie w 1920 r. fort VII, który uzyskał nazwę "Tadeusz Kościuszko", służył początkowo jako szpital weneryczny, a następnie zaadaptowano go jako koszary wojskowe oraz magazyny.
 
 
 

Miejsce pamięci narodowej

Dziś fort stanowi zapomniane i zdewastowane miejsce pamięci narodowej: w okresie od października 1939 r. do stycznia 1940 r. stał się miejscem męczeństwa ponad 1500 polskich obywateli Torunia i okolic (głównie inteligencji), więzionych tu przez niemieckie Gestapo i wywożonych do lasów Barbarki na rozstrzelanie lub do obozu Stutthof.
 
Funkcjonariusze Selbstschutzu wprowadzają więźniów Polaków do Fortu VII w październiku 1939 r.
 

Już w październiku 1939 roku hitlerowcy z formacji Selbstschutz przeprowadzili, na podstawie wcześniej przygotowanych list, akcję masowych aresztowań przedstawicieli wszystkich warstw społecznych, głównie jednak inteligencji polskiej (urzędników państwowych, księży, policjantów, nauczycieli, działaczy społecznych oraz Żydów). O życiu lub śmierci więźniów decydowała urzędująca tu tzw. Mordkomission (sąd doraźny). Skazanych w liczbie około 1500 umieszczano w celi śmierci nr 22, zw. Todeszelle, a następnie w ciemnicy, skąd wywożono na rozstrzelanie. Ich zwłoki zostały w większości w 1944 roku odkopane przez hitlerowców i spalone dla zatarcia śladów zbrodni. Obóz w Forcie zlikwidowano w styczniu 1940 roku, a pozostałych przy życiu więźniów (około 600 osób) wywieziono do obozu koncentracyjnego Stutthof (Sztutowo).
W 1976 roku w lewej kaponierze barkowej fortu utworzono izbę pamięci, dziś już nie istniiejącą - miejsce to jest zdewastowane, wypełnione śmieciami zostawionymi przez koczujących tu bezdomnych.
 
Niestety w ostatnich latach miejsce to leży poza zainteresowaniem służb porządkowych miejskich, nawet brakuje regularnego koszenia traw, usuwania dzikiej roślinności oraz naprawiania wieloletnich szkód i efektów wandalizmu, nie wspominając już o przywróceniu dawnej izby pamięci.
 
  • drukuj
  • poleć artykuł
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz
Dodaj swój komentarz:


pozostało znaków:   napisałeś znaków:
   

Kontakt

tel. 56 621 02 32
biuro@toruntour.pl
formularz kontaktowy
 
 
 
 
 
 
 
 
   
Właścicielem i operatorem Toruńskiego Portalu Turystycznego funkcjonującego pod domeną toruntour.pl jest Toruński Serwis Turystyczny, Toruń, ul. Rabiańska 3 (mapa), tel. 66 00 61 352, NIP: 8791221083.
Materiały zawarte w Toruńskim Portalu Turystycznym www.toruntour.pl należą do ich autorów lub właściciela serwisu i są objęte prawami autorskimi. Wszelkie wykorzystywanie w całości lub we fragmentach zawartych informacji bez zgody Wydawcy Serwisu jest zabronione.
Polityka cookies
 
Jeżeli chcesz opublikować swój artykuł lub napisać do Toruńskiego Portalu Turystycznego ponieważ gdzieś do tekstu wkradł się błąd, chcesz nawiązać współpracę lub po prostu przekazać swoją opinię, możesz to zrobić używając adresu mailowego biuro@toruntour.pl. Żadna wiadomość nie pozostanie bez odpowiedzi!
 
Zostań naszym patronem. Poznaj szczegóły i możliwości tutaj