Kamienica Roberta Tilka

 
Ta okazała narożna kamienica czynszowa z 1887 r. jest jednym z najlepszych w Toruniu przykładów neorenesansu francuskiego
 
Lokalizacja
Nowe Miasto, ul. Piernikarska 1 / ul. św. Jakuba
600 m na wsch. od Rynku Staromiejskiego
 
 
 
Ta okazała narożna kamienica czynszowa jest jednym z najlepszych w Toruniu przykładów neorenesansu francuskiego.
Została zudowana w 1887 r. wg projektu Juliusa Rulffsa dla mistrza ślusarskiego i późniejszego fabrykanta Roberta Tilka (1842-1921). Budynek jest bogato zdobiony m.in. płaskorzeźbami, sztukateriami, boniami, gzymsami, a szczególnie opracowany i wydatny jest ścięty narożnik wzbogacony wykuszem podtrzymywanym plastycznie przez konsole z umieszczonymi na nich postaciami kobiecymi. Ponad wydatnym gzymsem narożnik zwieńczony jest wieżyczką dachową (w kształcie ściętego ostrosłupa) z renesansową w formie lukarną, powyżej wysoki maszt, u podnóża którego w formie kutej balustradki widnieje data 1887.
Pozostała część dachu ponad gzymsem jest stroma z licznymi lukarnami oraz ozdobnie kutą delikatną attyką.
W dolnej części fasady dominuje boniowanie, a szczególnie wyróżnia się tu duży portal od strony ul. Piernikarskiej.
 
Portal, w którym oprócz podwójnych flankujących pilastrów i przerwanego odcinkowego naczółka, widnieją rzeźbiarskie główy lwów. Na drzwiach ozdobny monogram właściciela - RT.
 
 
     
Narożny wykusz podtrzymują konsole w formie kariatyd po bokach okna.
W podniebieniu wykusza dwa putta trzymają kartusz z literą T - monogramem Tilk.
Zdobień dopiełniają m.in. stylizowane liście akantu.
 
 
 
 
W pseudoryzalicie na fasadzie od ulicy Piernikarskiej przy narożniku kamienicy widnieją trzy pionowo ułożone wnęki odpowiadające oknom poszczególnych kondygnacji. Wypełnione są bogatą płaskorzeźbioną ornamentyką. Każda z trzech wnęk w gąszczu przedstawień eksponuje atrybuty związane z trzema różnymi tematami - odwołaniami do zainteresowań i pracy zawodowej Tilka. Zauważyć więc tu można zbiór instrumentów muzycznych (płycina najwyższa), przedmioty-wyroby metalowe, ślusarskie, narzędzia, przyrządy budowlane i murarskie:
 
 
Ojcem Roberta Tilka był Heinrich Tilk (1798-1879) - zasłużony mieszkaniec Torunia, od 1835 r. rajca miejski, a przede wszystkim przedsiębiorca. Zasłynął jako nowatorski producent sikawek pożarnych własnych projektów (np. Elephant, Prahmspritze), działając też na rzecz toruńskiej straży pożarnej. Wyrabiał parciane węże własnego pomysłu i zakładał studnie w mieście i w okolicy. 
Był też dzierżawcą młyna na Barbarce, gdzie w 1842 r. na miejscu wcześniejszej pobudował zachowaną do dziś kaplicę św. Barbary z niewielkim cmentarzem wokół niej (na którym w 1879 r. został pochowany).
Robert Tilk urodził się w 1842 r. Zdradzał zamiłowania muzyczne i służył też dłuższy czas w wojsku, jednak w 1863 r. usamodzielnił się i rozpoczął działalność branży urządzeń żelaznych stając się mistrzem ślusarskim i fabrykantem. Produkował m.in. m.in. szafy pancerne, rolety, żaluzje, armaturę, instalacje ogrzewania, wentylacji.
Robert Tilk ufundował i wykonał m.in. ozdobne kraty w kaplicach bocznych kościoła Świętojańskiego, oraz w Parku na Bydgoskim Przedmieściu tzw. pawilon Tilka - żelazną altanę, która stała na szczycie schodów prowadzących nad Martwą Wisła na Błoniach. W miejscu pawilonu Tilka juz w czasach polskich (tuż przed II wojną światową) postawiono pomnik ku czci poległych żołnierzy wojsk balonowych, którzy stacjonowali w Toruniu i zginęli w wojnie polsko-bolszewickiej. Zburzyli go w 1939 r. hitlerowcy. 
Robert Tilk brał udział też w komisji miejskiej ws. ufundowania fontanny na dziedzińcu Ratusza Staromiejskiego (zobacz: Fontanna Flisaka).
Oprac. Arkadiusz Skonieczny, data publikacji: 12-03-2016
 
  • drukuj
  • poleć artykuł
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz
Dodaj swój komentarz:


pozostało znaków:   napisałeś znaków:
   
Kontakt
 
tel. 56 621 02 32
biuro@toruntour.pl
   
Właścicielem i operatorem Toruńskiego Portalu Turystycznego funkcjonującego pod domeną toruntour.pl jest Toruński Serwis Turystyczny, Toruń, ul. Bankowa 14/16/16 (mapa), tel. 66 00 61 352, NIP: 8791221083.
Materiały zawarte w Toruńskim Portalu Turystycznym www.toruntour.pl należą do ich autorów lub właściciela serwisu i są objęte prawami autorskimi. Wszelkie wykorzystywanie w całości lub we fragmentach zawartych informacji bez zgody Wydawcy Serwisu jest zabronione.
 
Osoby i instytucje chętne do współpracy prosimy o kontakt.