Wyższe Seminarium Duchowne

 

Budynek mieszczący dziś Wyższe Seminarium Duchowne został zbudowany w okresie zaboru niemieckiego (pruskiego), w 1910 r. dla Królewskiego Ewangelickiego Seminarium Nauczycielskiego, które było wyższą placówką oświatową i odpowiednikiem seminarium katolickiego.

Podobnie jak budynek seminarium katolickiego, tak i ten zbudowano na planie litery U.

Do budynku prowadzą dwa wejścia główne od ul. Sienkiewicza, z których południowe jest bardziej reprezentacyjne.

Południowa narożna część głównego skrzydła budynku ma postać ryzalitu, w którym większe okna parteru zaznaczają aulę szkolną. Tutaj w elewacji między oknami występują też ozdobne kartusze.

Stylistyka całego budynku nawiązuje do ducha architektury barokowej.

Teren szkoły obejmuje większą powierzchnię od tyłu budynku, gdzie urządzono ogród i ścieżki spacerowe. Takie okoliczności wg ówczesnych teoretyków zapewniać miały efektywniejsze kształcenie.

 

W 1921 r., po włączeniu Torunia do II Rzeczypospolitej (zobacz: Polska odzyskuje Pomorze), utworzono tu Państwowe Seminarium Nauczycielskie Żeńskie im. Królowej Jadwigi. Od 1934 r. szkoła dysponowała swoim ośrodkiem kolonijnym w podtoruńskim Otłoczynie. Od roku szkolnego 1937/38 szkoła nosiła nazwę II Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Królowej Jadwigi. 
W budynku na parterze znajdowała się szkolna kaplica z ołtarzem.
Po II wojnie światowej, w marcu 1945 r. szkoła wznawia działalność; nie dysponuje jednak podstawowym nawet wyposażeniem. Początkowo mieści się w czynszowych kamienicach przy ul. Mickiewicza 81, 90 i 102, gdyż w gmachu przy ul. Sienkiewicza urządzono szpital dla sowietów.
Ze wspomnień gimnazjalistki Teresy Drzewulskiej-Wilczyńskiej wynika, że "po wyprowadzeniu rannych i personelu medycznego [po wakacjach 1945 r.] w całym ogromnym gmachu walały się poszpitalne resztki, nawet amputowane kończyny. Smród był niemiłosierny, a wszędzie uwijały się spasione szczury. Wyczyszczony, odmalowany, oszklony gmach przekazano szkole, a my nastolatki przenosiliśmy na własnych barkach z ul. Mickiewicza ławki, tablice, krzesła, szafki. Nareszcie mogliśmy powiedzieć: chodziłyśmy do własnej szkoły, do królówki, my królewianki.
W 1947 r. toruński rzeźbiarz Ignacy Zelek (1894-1961) wykonał nowy ołtarz, w miejsce dawnego zniszczonego dla szkolnej kaplicy. Z lewej strony postaci Matki Boskiej klęczy królowa Jadwiga, z prawej uczennica w szkolnym mundurku.

Od 1949 r. w budynku mieściło się Technikum Pielęgniarskie w miejscu zlikwidowanego Liceum i Gimnazjum im. Królowej Jadwigi.
Od 1993 r. działa tu Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Toruńskiej.