Ulica Mostowa

Ulica Mostowa jest jedną z tych ulic starego Torunia, które prowadząc na nadwiślańskie nabrzeże portowe miały duże znaczenie, tak w życiu gospodarczym, jak i urbanistyce i przestrzeni portowego miasta. Była jedną z czterech szerokich ulic prowadzących do portu, stąd jej duża ówcześnie ranga.
Ponadto jej rangę i znaczenie podnosił fakt, iż wiodła do przeprawy przez Wisłę - najpierw w postaci promowej, a od 1500 r. w postaci stałego mostu, będącego wtedy najdłuższym drugim najstarszym mostem wiślanym w całym Królestwie Polskim. Odtąd, aż do 1877 r., kiedy to most zakończył swój żywot, ulica Mostowa była jedną z głównych ulic starego Torunia, prowadząc od przeprawy do ulicy Szerokiej i dalej do centrum miasta - Rynku Staromiejskiego. Tędy prowadził ważny szlak handlowy z południa (m.in. z Krakowa, Śląska, Wielkopolski i z Europy zachodniej) do Chełmna i Gdańska oraz na Litwę.

Aż do poł. XVII w., pomimo istnienia mostu od 1500 r., niemieckojęzyczna nazwa ulicy związana była nie z mostem, ale z promową przeprawą wiślaną (najstarsza wzmianka archiwalna z roku 1372: Vergasse, później Vehergasse, Fehrgasse, Brückengasse 1621-1703); polska nazwa po raz pierwszy pojawia się w 1560 r. jako Przewoźna oraz Mostowa, nazwa łacińska też wcześniej niż niemiecka odnosi się do mostu: w 1593 r. platea Pontali.
W czasach zaboru pruskiego była nazywana ulicą królowej Luizy (Louisenstrasse).

Od początku (XIII w.) i później przez cały okres nowożytny ulica zamieszkiwana była głównie przez kupców zbożowych (było to najstarsze zamieszkanie kupców zbożowych w Toruniu), np. w 1640 r. było tu 11 spichrzy samodzielnych oraz ponadto 10 parceli ze spichrzami na zapleczu.
W średniowieczu odrębne parcele posiadali też Krzyżacy, gdzie zlokalizowana była mennica toruńska, działająca później w tym miejscu do 1535 r. (dziś pod adresem Mostowa 9/13). W okresie nowożytnym poza najliczniejszymi tu kupcami, parcele posiadali też: kapituła chełmińska, kościół św. Janów, cech piwowarów, bractwo ubogich, złotnicy, nożownicy, płatnerze i inni przedstawiciele rzemiosł, oraz Rada toruńska.
W XIX w. ulokowano tu kilka banków, które przetrwały nawet do II wojny światowej.

Do ważniejszych zabytków i obiektów historycznych przy ulicy należą:
  • zamykająca na dole ulicę Brama Mostowa,
  • spichrze: Spichrz Szwedzki (pod nr 1), trzy spichrze gotyckie (nr 6), które podczas przebudowy w 1520 r. połączono ze sobą,
  • Pałac Jana Fengera (nr 14),
  • gotyckie kamienice:
  • nr 18 z XV w., całkowicie przebudowana w XIX w.; w oficynie tego domu w latach 20. XX w. mieszkała jeszcze w wieku dziewczęcym późniejsza noblistka, wybitna poetka polska Wisława Szymborska.
  • nr 22 z XV w., przebudowana w XVIII w. z barokowym szczytem (szczyt tylny gotycki); 
  • nr 24 z XV w., przebudowana ok. 1800 r. z (szczyt tylny gotycki); 
  • nr 28 z XV w. przebudowana na pocz. XX w. z fasadą eklektyczną (szczyt tylny gotycki);
  • nr 30 z końca XIX w. z piaskowcowym portalem renesansowym z 1648 r.; w czasie zaboru pruskiego mieściła konsulat francuski;
  • nr 36 z XV w. przebudowana w XIX w. z fasadą klasycystyczną (szczyt tylny gotycki). 

 

  • drukuj
  • poleć artykuł
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz
Dodaj swój komentarz:


pozostało znaków:   napisałeś znaków:
   
Kontakt
 
tel. 56 621 02 32
biuro@toruntour.pl
   
Właścicielem i operatorem Toruńskiego Portalu Turystycznego funkcjonującego pod domeną toruntour.pl jest Toruński Serwis Turystyczny, Toruń, ul. Bankowa 14/16/16 (mapa), tel. 66 00 61 352, NIP: 8791221083.
Materiały zawarte w Toruńskim Portalu Turystycznym www.toruntour.pl należą do właściciela serwisu i są objęte prawami autorskimi. Wszelkie wykorzystywanie w całości lub we fragmentach zawartych informacji bez zgody Wydawcy Serwisu jest zabronione.
 
Osoby i instytucje chętne do współpracy prosimy o kontakt.