Grodza V i Grodza VI

Grodza V. Widok od strony południowej
 
Lokalizacja
Bulwar Filadelfijski pod mostem J. Piłsudskiego
500 m na płd.zach. od Rynku Staromiejskiego
 
Toruń od początku swego istnienia otoczony był silnym systemem obronnym, którego jednym z najważniejszych elementów były nawodnione fosy. Wypełniała je woda kilku strumieni (m.in. Czerwona Woda, Postolsk, Struga Toruńska) płynących od północy w kierunku Wisły. Do dziś z nich pozostała tylko Struga Toruńska, która poniżej Kaszownika jest w znacznej części skanalizowana i rozwidla się na dwa ujściowe odcinki. Jeden - wschodni płynie dalej odkrytymi fragmentami, m.in. przy ul. Przedzamcze i pod Gdaniskiem zamku krzyżackiego. Drugi - zachodni uchodzi przez Grodzę V do Wisły.
Grodza V, która zamyka ujście Strugi Toruńskiej w Dolinie Marzeń (po zachodniej stronie mostu Piłsudskiego) była jednym z 6 takich obiektów w Toruniu. Powstały one w latach 1819-1824, w czasie przynależności Torunia do Królestwa Prus. Prusacy zbudowali je po doświadczeniach wojen napoleońskich. Tworzyły system służący do napełniania fosy miejskiej otaczającej od zewnątrz średniowieczny Toruń. Dzięki niemu w razie zagrożenia można było natychmiast spuścić wodę z Kaszownika i podnieść jej poziom w fosach. Woda zamiast dolnym, zamkniętym teraz spustem w grodzach, płynęła górnym. System był bardzo nowoczesny. Jednak nigdy nie został sprawdzony w warunkach bojowych.
Do naszych czasów - poza Grodzą V - zachowała się jeszcze tylko jedna taka budowla - Grodza VI: mieści się po wschodniej stronie mostu Piłsudskiego (ta służyła jednak do spiętrzania wody w zachodniej części fosy murów miejskich średniowiecznych).
Pozostałe zostały rozebrane w latach 20. XX w., wkrótce po tym, jaj Toruń trafił w granice II Rzeczypospolitej.
 
Obecnie obie grodze są zaniedbane przez właściciela (miasto) i pozostają bez należytej opieki; w niekontrolowany sposób są degradowane przez porastającą je dziką roślinność. Nie są wykorzystywane w sposób podkreślający ich znaczenie historyczne, ani nie są eksponowane jako obiekt dziedzictwa.
 
 
 
    
Grodza VI.
Po lewej: widok z okresu między 1934 a 1939 r. Po prawej: widok z 2018 r. Poziom terenu widoczny na pierwszym planie fotografii jest o ok. pół metra niższy od dzisiejszego. Widoczne są też szyny kolejowej bocznicy prowadzącej od dworca Toruń Miasto przez dawny port nadwiślański (zlikwidowany w latach 60. XX w.) do Portu Zimowego.
W tle Krzywa Wieża.
  • drukuj
  • poleć artykuł
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz
Dodaj swój komentarz:


pozostało znaków:   napisałeś znaków:
   
Kontakt
 
tel. 56 621 02 32
biuro@toruntour.pl
   
Właścicielem i operatorem Toruńskiego Portalu Turystycznego funkcjonującego pod domeną toruntour.pl jest Toruński Serwis Turystyczny, Toruń, ul. Bankowa 14/16/16 (mapa), tel. 66 00 61 352, NIP: 8791221083.
Materiały zawarte w Toruńskim Portalu Turystycznym www.toruntour.pl należą do właściciela serwisu i są objęte prawami autorskimi. Wszelkie wykorzystywanie w całości lub we fragmentach zawartych informacji bez zgody Wydawcy Serwisu jest zabronione.
 
Osoby i instytucje chętne do współpracy prosimy o kontakt.