Chrystus Nauczyciel

Obraz na płótnie naciągniętym na drewno (o wymiarach 332 x 134 cm) Chrystus Nauczyciel pochodzi z toruńskiego kościoła Świętojańskiego, obecnie znajduje się w Muzeum Narodowym w Warszawie. Powstał ok. 1400 r. najpewniej w warsztacie artysty toruńskiego i do czasu przewiezienia do pracowni konserwacji w Warszawie przed 1939 r. znajdował się w toruńskim Kościele Świętojańskim przy drugim filarze północnym nawy środkowej. Po II wojnie światowej trafił do magazynów warszawskiego Muzeum Narodowego.

 

Przedstawia Chrystusa w całej postaci trzymającego w lewej ręce otwartą księgę z łacińskimi wyjątkami z Ewangelii św. Jana: "Ja jestem chlebem żywym, który z nieba zstąpił. Kto będzie chleb ten spożywał, żyć będzie na wieki. Ja jestem światłem świata. Kto wierzy we mnie, nie umrze na wieki".

Prawą ręką wykonuje gest oratorski.

 

Taki wizerunek Chrystusa Nauczającego z Biblią to ikonograficzny typ przedstawień "Beau Dieu" rozpowszechniony w sztuce od XIII w. Temat ten pojawił się w sztuce we Francji ukazując Chrystusa w ujęciu posągowym, portretowym, bez korony, jako łaskawego nauczyciela i zbawiciela, często z delikatnym uśmiechem. Czerwona szata okrywa wielkimi miękkimi fałdami postać Zbawiciela, stojącego na estradzie wzorzystej.

U stóp Chrystusa przedstawiono dwie małe postacie z banderolami - to klęczący fundatorzy obrazu. Ubrani są w stroje z początku XV w. To pierwsze portrety mieszczan w sztuce toruńskiej i pomorskiej.

W 1568 r. przy dolnej krawędzi obrazu domalowany został gmerk z inicjałami M.S., prawdopodobnie Michaela Sifferta - protestanckiego przedstawiciela patrycjatu toruńskiego, który wszedł w posiadanie tej tablicy epitafijnej.

Z kolei w 1691 r. domalowano na dole dwie mniejsze kolejne postaci w strojach z tej epoki.

 

Data publikacji: 16-11-2021