Świecie jest miastem o starych tradycjach osadniczych; było jednym z najważniejszych grodów granicznych Pomorza Gdańskiego, położone nad Wisłą przy ujściu Wdy. Krzyżacy zdobyli Pomorze Gdańskie, w tym i Świecie we wrześniu 1309 r. W czasach krzyżackich powstał tu w XIV w. jeden z zamków komturskich, którego znaczne pozostałości stanowią dziś atrakcję miasta >>>. Na oblicze miasta wpływa też zbudowany w 1961 r. duży zakład celulozowo-papierniczy.

Pierwotny gród z osadą, przy którym erygowano kościół w 1198 r. był usytuowany na wysokiej skarpie wiślanej, skąd w 1242-45 r. książę pomorski Świętopełk II przeniósł go niżej, w widły rzek Wisły i Wdy. W 1309 r. gród ten zniszczyli Krzyżacy, którzy następnie zbudowali w jego sąsiedztwie zamek (którego ruiny istnieją do dziś), opodal którego powstało miasto (w 1338  r. na prawie chełmińskim). To właśnie pozostałości tego miasta z kościołem farnym witają przyjezdnych od strony płd.-zach.
W państwie krzyżackim Świecie było ważnym zamkiem, najdalej na południe wysuniętym na Pomorzu Gdańskim.
W czasie 13-letniej wojny polsko-krzyżackiej (1454-1466) miasto było kilkakrotnie niszczone. Po powrocie do Polski na mocy II pokoju toruńskiego w 1466 r. zamek wysoki przeszedł w posiadanie miasta Torunia, a w 1520 r. został siedzibą królewskiego starostwa niegrodowego. Okres pomyślnego rozwoju Świecia opartego na handlu wiślanym przerywa zdobycie i spalenie przez Szwedów w 1655 r. W następnych okresach częste powodzie powodują przeniesienie miasta wyżej, z powrotem na skarpę wiślaną, etapami w latach 1858-85, gdzie znajduje się do dziś. Na miejscu dawnego miasta pozostał jedynie gotycko-renesansowy kościół farny.