Zabytki i Architektura Torunia

W Toruniu znajdują się zabytki architektury wszystkich epok, od średniowiecza począwszy. Ich wyjątkowość polega nie tylko na wysokiej wartości artystycznej, architektonicznej, historycznej i dużej ich liczbie (ok. 2700 obiektów), ale na ich znaczeniu dla powszechnej historii sztuki. Słynne zabytki Torunia doskonale ilustrują epoki, w których powstały.
Są cennymi przykładami najlepszej architektury historycznej, a jednocześnie świadczą o dawnej potędze ekonomicznej i politycznej Respublicae Thorunensis - jednego z największych, najbogatszych miast, o wyjątkowym statusie prawnym w dawnej Rzeczypospolitej i wcześniej państwie krzyżackim.

 

Gotyk przede wszystkim
Spośród setek toruńskich zabytków najwybitniejszymi i najcenniejszymi w skali światowej są obiekty gotyckie, zarówno w architekturze, jak i dziełach sztuki ruchomych.
To właśnie gotycka architektura sakralna oraz gotyckie budowle publiczne mają największą wartość artystyczną i historyczną, co wynika z ich monumentalizmu, nowatorskich ówcześnie rozwiązań architektonicznych oraz z zachowanej do dziś dużej ich liczby.
Średniowieczne kościoły toruńskie posiadają wyraz silnie indywidualny, co spowodowało, że należą do pierwszorzędnych przykładów sztuki gotyckiej północnoeuropejskiej. Poza architekturą sakralną szczególnie wyróżniają się niesakralne gotyckie budowle, jak np. Ratusz Staromiejski, Dwór Bractwa św. Jerzego, oba zamki, mury obronne z systemem bram, baszt i pozostałościami barbakanów, czy ogromna liczba kamienic patrycjuszowskich i mieszczańskich. Wszystkie one posiadają cechy, które stawiają je w rzędzie unikatowych w skali międzynarodowej.
 
W kręgu kultury hanzeatyckiej i północnoeuropejskiej
Budowniczowie średniowiecznego i nowożytnego Torunia czerpali z prestiżowych wzorów innych miast hanzeatyckich. To świadczy o historycznej pozycji Torunia i jego intensywnych związkach z Europą Zachodnią, a także o przynależności do wspólnoty kulturowej i cywilizacyjnej, odmiennej wobec wielu innych dużych, zabytkowych miast polskich (zobacz: Toruń - Hanzeatyckie emporium).
Z drugiej jednak strony Toruń nie tylko wzorował się na najlepszych, ale również sam stanowił wzór. Tu bowiem powstawały monumentalne rozwiązania i dzieła architektury i sztuki gotyckiej, które następnie stawały się inspiracją dla innych (zobacz też: Toruń - miasto NAJ-pierwsze).
 
Świadectwo potęgi Torunia
Światowej klasy toruńska dawna architektura i sztuka pochodzą z okresów przedrozbiorowej świetności Torunia i są świadectwem jego dawnej potęgi ekonomicznej i politycznej (zobacz: Królowa Wisły - Toruń w czasach świetności). Świadczą o wysokiej kulturze dawnych mieszczan toruńskich i ich możliwościach finansowych. Jak pisał historyk sztuki Eugeniusz Gąsiorowski (1922-2015): "dbali oni o piękno nie tylko architektury monumentalnej i jej detalu, ale także najdrobniejszych przedmiotów życia codziennego, jak na to choćby wskazuje ozdobna snycerka słynnych pierników".
 
Mnóstwo zabytków utraconych
Pomimo dużej liczby i wysokiej rangi artystycznej i architektonicznej zachowanych do dziś zabytków toruńskich, pamiętać trzeba, że jest to tylko ich część, że są to ślady dawnej świetności architektonicznej Torunia. Wiele bowiem cennych obiektów zostało zniszczonych (rozebranych, destrukcyjnie przekształconych) w XVIII, a zwłaszcza w XIX w. i na przełomie XIX-XX w. - zobacz: Zabytki nieistniejące.
 

Poznaj najcenniejsze zabytki toruńskie:

  • drukuj
  • poleć artykuł
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz
Dodaj swój komentarz:


pozostało znaków:   napisałeś znaków:
   
Kontakt
 
tel. 56 621 02 32
biuro@toruntour.pl
   
Właścicielem i operatorem Toruńskiego Portalu Turystycznego funkcjonującego pod domeną toruntour.pl jest Toruński Serwis Turystyczny, Toruń, ul. Bankowa 14/16/16 (mapa), tel. 66 00 61 352, NIP: 8791221083.
Materiały zawarte w Toruńskim Portalu Turystycznym www.toruntour.pl należą do właściciela serwisu i są objęte prawami autorskimi. Wszelkie wykorzystywanie w całości lub we fragmentach zawartych informacji bez zgody Wydawcy Serwisu jest zabronione.
 
Osoby i instytucje chętne do współpracy prosimy o kontakt.