Chełmno i okolice

Chełmno to urokliwe średniowieczne miasto, pełne wyjątkowych gotyckich zabytków, stolica historycznej i krzyżackiej Ziemi Chełmińskiej. Jedno z najstarszych polskich miast. Bliźniacze Toruniowi, założone jednocześnie, tym samym dokumentem.
Wyjątkowość zabytków Chełmna uznana jest wpisem na Listę Pomników Historii RP
 
 
​Lokalizacja: Ziemia Chełmińska
  • 45 km na północ od Torunia (droga krajowa nr 91 Toruń-Gdańsk) >>>
  • prawa miejskie: 1232 r. (1233 r.)
  • miasto powiatowe, liczące 19.802 mieszkańców (2018.06.30.)
  • ośrodek turystyczny z licznymi cennymi zabytkami gotyckimi (kościoły, mury miejskie, baszty) oraz renesansowym ratuszem
  • miasto wpisane na Listę Pomników Historii RP
  • historyczna stolica Ziemi Chełmińskiej, jedna z najstarszych miejscowości Polski
  • klasyfikacja atrakcyjności turystycznej: 
 

O Chełmnie

Dziwnym trafem to bogate we wspaniałe zabytki (ok. 200 obiektów) miasto nie stało się jeszcze znanym i zatłoczonym ośrodkiem turystycznym. Zapraszamy do nieodkrytego Chełmna, miasta, które wg pierwotnych zamierzeń stanowić miało stolicę państwa krzyżackiego, miasta zbudowanego z rozmachem wielkomiejskim jak na czasy średniowiecza, jednego z najpiękniejszych i czarujących polskich miast!
Stare Miasto w Chełmnie, zajmujące pokaźną powierzchnię 33,5 ha, w 2005 roku zostało uznane za jeden z Pomników Historii RP dzięki unikatowej strukturze przestrzennej, niewielkiej w skali i czytelnie wydzielonej z otoczenia.
Chełmno zachowało w pełni XIII-wieczny układ urbanistyczny, oparty na siatce prostopadle przecinających się ulic, które stanowią klasyczny szachownicowy plan średniowiecznego miasta z centralnie usytuowanym rynkiem.
 
Gotycko-renesansowy ratusz w Chełmnie jest jednym z najlepszych przykładów renesansu włoskiego na północy Polski
 

Najcenniejszą wartością historyczną Chełmna, lokowanego w 1232 r. jako pierwsze obok Torunia miasto w państwie krzyżackim (tzw. przywilej chełmiński), jest zachowany do dziś jego szachownicowy układ urbanistyczny, zupełnie unikatowy w swoim rozmachu, z największym w północnej Polsce rynkiem (111x156 m) w centrum.
 
Średniowieczny układ urbanistyczny Starego Miasta w Chełmnie wyróżnia się szachownicowym rozplanowanie ulic
 
 
Największym i najłatwiej rzucającym się w oczy walorem jest monumentalny czerwony gotyk. Opasujące stare miasto mury obronne z XIV w. zachowane niemal w całości, opatrzone są w liczne baszty i wieże. Jedyna w pełni ocalała brama - Grudziądzka, przebudowana została wraz z niegdysiejszym przedbramiem w renesansową kaplicę Matki Boskiej. Po obu jej stronach, w nieznacznym obniżeniu, gdzie dziś podziwiać można planty, znajdowała się w dawnych wiekach fosa. Drugą z bram jest Merseburska, jednak znacznie przebudowana, już w średniowieczu.
Prócz średniowiecznych fortyfikacji Chełmno posiada wspaniały zespół gotyckich kościołów.
 

W XIII i XIV wieku Chełmno przeżywało swój najświetniejszy okres; z tego czasu pochodzi znakomita część zabytków miasta. W centrum, pośrodku rynku, znajduje się ratusz z drugiej połowy XVI wieku, należący do najpiękniejszych zabytków renesansu w Polsce, mieszczący obecnie Muzeum Ziemi Chełmińskiej.
W panoramie miasta uwagę zwracają liczne wieże czerwonych, gotyckich kościołów, których w Chełmnie zachowało się sześć. Są to: monumentalny kościół Wniebowzięcia NMP z XIII/XIV wieku, kościół św. Janów pocysterski z XIII/XIV wieku, kościół św. Jakuba i Mikołaja pofranciszkański z XIII/XIV wieku, kościół św. Piotra i Pawła podominikański z XIII/XIV wieku, zaliczany do najstarszych na Ziemi Chełmińskiej, kościół Ducha Św. poszpitalny z XIII/XIV wieku, od początku XIX wieku nie używany do celów kultowych, kościół św. Marcina z pierwszej połowy XIV wieku.
Do ważnych obiektów zabytkowo-historycznych należy także gmach dawnej Akademii Chełmińskiej, powołanej w 1386 roku jako filia Akademii Bolońskiej, na miejscu której w 1554 roku powołano protestanckie gimnazjum.
 
Po okresie średniowiecza Chełmno stało się miastem prowincjonalnym, bez większego rozwoju. Dzięki zahamowanemu rozwojowi, także w XIX w., miasto nie uległo wiekszym przekształceniom.
 
Chełmno to także miasto zakochanych: w tutejszym kościele farnym znajdują się relikwie św. Walentego
 
 
 

Zwiedzanie Chełmna z przewodnikiem

Zapraszamy na zwiedzanie Chełmna z profesjonalnym przewodnikiem turystycznym.
Trasy zwiedzania obejmują obszar starego miasta uznanego na Pomnik Historii RP, w otoczeniu średniowiecznych murów miejskich, a więc najważniejsze i najcenniejsze zabytki Chełmna.
Podczas takiej wycieczki przewodnik ciekawie opowie historię miasta, które całe swoje najcenniejsze dziedzictwo zawdzięcza Krzyżakom. Wyjaśni dlaczego Chełmno miało zostać stolicą państwa krzyżackiego i dlaczego nią nie zostało. Pokaże i opowie o znaczeniu pręta chełmińskiego, o fenomenie i roli prawa chełmińskiego, a także skąd wzięły się w Chełmnie relikwie św. Walentego. Przy okazji będzie możliwość sprawdzenia, czy Chełmno to faktycznie miasto zakochanych.
W trakcie spaceru przewidziane jest wejście do jednego z największych gotyckich kościołów na Pomorzu oraz wejście na teren zespołu klasztornego z gotyckim, wyjątkowym kościołem św. Janów. poznamy też inne monumentalne budowle gotyckie, a także wspaniałą architekturę słynnego renesansowego ratusza.
Więcej informacji, trasy zwiedzania, zamówienia >>>
 

Zabytki i atrakcje Chełmna

Tym, co tworzy niebywałą atrakcyjność Chełmna jest jego dziedzictwo - zabytki architektury, sztuki oraz spuścizna kulturowa.
Wśród cennych i pełnych uroku zabytków architektury starego miasta w Chełmnie na czoło wysuwa się bez wątpienia, usytuowany w sercu tego historycznego, urbanistycznego zespołu, gotycko-renesansowy ratusz.
Jednak gotycki klimat miasta tworzą przede wszysktim monumentalne gotyckie kościoły - dzieła architektury wieków średnich, a także zachowane niemal w całości otaczające miasto mury obronne i baszty.
► Zobacz najcenniejsze zabytki i atrakcje Chełmna >>>
 

Herb Chełmna

Herb Chełmna obrazowo pokazuje położenie miasta na 9 wzgórzach nad wodami Wisły, z krzyżem na jednym z nich, symbolizującym posiadanie miasta przez biskupów chełmińskich od 1505 r.
 

Historia Chełmna

Chełmno lokacyjne istnieje od 28 grudnia 1232 r. Wcześniej jednak było jednym z największych ośrodków wczesnopiastowskiego państwa polskiego.
Jego początki są związane z grodem zbudowanym w poł. X w. na niedalekiej Górze św. Wawrzyńca w (3,8 km na płd.-zach. od rynku w Chełmnie) w podchełmińskiej miejscowości Kałdus. Najtarsza pisana informacja o Chełmnie (Culmine) pochodzi z 1065 r. z tzw. falsyfikatu mogileńskiego. Był to ważny ośrodek handlowy i rzemieślniczy, od poł. XII w. do 1228 r. siedziba kasztelani obejmującej całą Ziemię Chełmińską. Gród rozwijał się dzięki położeniu na skrzyżowaniu szlaku wiślanego oraz lądowego z Kołobrzegu na Ruś. O randze ówczesnego Chełmna świadczy fakt rozpoczęcia budowy tu romańskiej bazyliki z czasów Bolesława Chrobrego lub Mieszka II. Na pocz. XIII w. (1216-1217 r.) gród został zniszczony przez Prusów, a w 1228 r. wraz z całą Ziemią Chełmińską nadany przez księcia mazowieckiego Konrada I Krzyżakom.
Więcej >>>
 

Okolice Chełmna

Okolice Chełmna stanowią teren o urozmaiconej powierzchni, bowiem tutaj Wysoczyzna Chełmińska opada stromymi zboczami do doliny Wisły. Ich wysokości dochodzą do 50 m, a nachylenie 25-30 stopni. Tu i ówdzie są one porozcinane parowami, tworząc malownicze krajobrazy. Odsłonięte i silnie nasłonecznione stoki, gdzie temperatura podłoża w miesiącach letnich przekracza nawet 60º C, to dogodne miejsce dla rozwoju roślin kserotermicznych. Pięć z takich miejsc zostało uznanych za rezerwaty przyrody. Są to: "Płutowo", "Zbocza Płutowskie", "Ostrów Panieński", "Łęgi na Ostrowiu Panieńskim", "Góra św. Wawrzyńca".
Zobacz ciekawe miejsca w okolicach Chełmna >>>
  • drukuj
  • poleć artykuł
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz
Dodaj swój komentarz:


pozostało znaków:   napisałeś znaków:
   

Kontakt

tel. 56 621 02 32
biuro@toruntour.pl
formularz kontaktowy

   
Właścicielem i operatorem Toruńskiego Portalu Turystycznego funkcjonującego pod domeną toruntour.pl jest Toruński Serwis Turystyczny, Toruń, ul. Rabiańska 3 (mapa), tel. 66 00 61 352, NIP: 8791221083.
Materiały zawarte w Toruńskim Portalu Turystycznym www.toruntour.pl należą do ich autorów lub właściciela serwisu i są objęte prawami autorskimi. Wszelkie wykorzystywanie w całości lub we fragmentach zawartych informacji bez zgody Wydawcy Serwisu jest zabronione.
Polityka cookies
 
Jeżeli chcesz opublikować swój artykuł lub napisać do Toruńskiego Portalu Turystycznego ponieważ gdzieś do tekstu wkradł się błąd, chcesz nawiązać współpracę lub po prostu przekazać swoją opinię, możesz to zrobić używając adresu mailowego biuro@toruntour.pl. Żadna wiadomość nie pozostanie bez odpowiedzi!
 
Zostań naszym patronem. Poznaj szczegóły i możliwości tutaj