Kaplica św. Barbary

 
INFO
 
 
 
Lokalizacja
Toruń-Barbarka, ul. Przysiecka 12
7,5 km na płn.-zach. od Rynku Staromiejskiego
 
 
 
Zwiedzanie
Wejście do wnętrza jest możliwe tylko w okolicach mszy św.
 
Msze św.
niedziele od Wielkanocy do Wszystkich świętych: godz. 13.00
 
Obecna kaplica św. Barbary na Barbarce jest kolejną świątynią w tym miejscu, zbudowaną przez ówczesnego dzierżawcę Barbarki, Heinricha Tilka (zobacz: Kamienica Roberta Tilka) w 1842 r. na miejscu poprzedniej, pochodzącej z 1299 r. Nie ma jednak żadnego zachowanego dokumentu podającego tę datę, a przytacza ją jedynie XVIII-wieczny historyk toruński Jacob Heinrich Zerneke, powołując się na XVII-wiecznego historyka Christopha Hartknocha.
Według legendy kaplica została postawiona w miejscu objawień św. Barbary pustelnikowi.
Pewnym jest natomiast to, że w 1475 r. bp chełmiński Wincenty Gosławski (vel Kiełbasa) w miejscu starej zbudował nową kaplicę, która od 1488 r. podlegała parafii staromiejskiej św.św. Janów. Następnie - najprawdopodobniej od czasu reformacji (pocz. XVI w.) kaplica ta stała się filią nieistniejącego już dziś kościoła św. Wawrzyńca na Przedmieściu Chełmińskim. Obecnie stanowi filię kościoła św. Antoniego na Wrzosach.
W 1521 roku wizytę na Barbarce złożył król Zygmunt Stary.
 
W 1623 r. na miejscu starej stanęła nowa kaplica.
Po zniszczaniach w czasie potopu szwedzkiego odbudowano ją około 1660 roku. Był to dość okazały kościółek - większy od obecnego - z 11 oknami i małymi organami. W ołtarzu głównym stała gotycka figura św. Barbary (zobacz niżej). Na bocznych ścianach wisiały kobierce, a w nawie dwa ołtarze; na prawej ścianie był wizerunek św. Katarzyny, obok malowane sceny przedstawiające cuda i męczeństwa różnycb świętych dziewic. Była tu też ambona z 1536 r., pierwotnie znajdująca się w kościele św. Wawrzyńca.
 
O rozwijającym się tu kulcie św. Barbary świadczy najlepiej fakt, że w dnia 15 listopada 1475 r. w Rzymie trzej kardynałowie: Stefan, Ausias i Jan Michał oraz biskup Angelus obdarzyli kaplicę na Barbarce przywilejem indulgencyjnym. Każdy kto nawiedził to miejsce we wspomnienie św. Barbary, Zielone Świątki oraz Wniebowzięcie NMP mógł otrzymać przywilej 100 dni odpustu. Przywilej ten potwierdził dnia 4 października 1488 r. biskup chełmiński Stefan z Niborka, dodając jeszcze mocą swojej władzy pasterskiej 40 dni odpustu.
W te święta odbywały się więc na Barbarce odpusty, z których największy przypadał na Zielone Świątki. Ściągały tu wtedy tłumne pielgrzymki z kościoła św.św. Janów i z kościoła św. Wawrzyńca. W procesjach tych pierwotnie brały udział wyłącznie kobiety, które szły przy dźwiękach bębnów, nie mógł im natomiast towarzyszyć dźwięk trąb.
W 1790 r. procesje skasowano, odkąd kult św. Barbary podupadał, podobnie jak sama kaplica.
Przetrwała ona do 1800 r., kiedy to została rozebrana; na jej miejscu zbudowano kolumnę z figurą świętej.
W 1841 roku podjęto decyzję o budowie obecnej kaplicy (w międzyczasie powstała jedna, po czym została rozebrana).
 
Wyposażenie kaplicy stanowią: ołtarz główny rokokowy z XVIII w. oraz manierystyczny obraz Bractwa Obywatelskiego św. Marii Magdaleny z XVII w. Kaplice otacza cmentarz rzymsko-katolicki z najstarszymi nagrobkami z 1865 r. (Emilii Tilk z domu Witt) i 1879 r. (Heinricha Tilk).
 

.

Gotyckie rzeźby św. Barbary

W kaplicy św. Barbary na Barbarce znajdowały się dwie gotyckie rzeźby św. Barbary. Obie są cennymi dziełami sztuki średniowiecznej, reprezentują wysoki poziom artystyczny.
► Zobacz więcej tutaj
  • drukuj
  • poleć artykuł
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz
Dodaj swój komentarz:


pozostało znaków:   napisałeś znaków:
   
Kontakt
 
tel. 56 621 02 32
biuro@toruntour.pl
   
Właścicielem i operatorem Toruńskiego Portalu Turystycznego funkcjonującego pod domeną toruntour.pl jest Toruński Serwis Turystyczny, Toruń, ul. Rabiańska 3 (mapa), tel. 66 00 61 352, NIP: 8791221083.
Materiały zawarte w Toruńskim Portalu Turystycznym www.toruntour.pl należą do ich autorów lub właściciela serwisu i są objęte prawami autorskimi. Wszelkie wykorzystywanie w całości lub we fragmentach zawartych informacji bez zgody Wydawcy Serwisu jest zabronione.
 
Osoby i instytucje chętne do współpracy prosimy o kontakt.